Barnisław

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pomorzany
gm.: Kołbaskowo   parafia: Kołbaskowo - filia pw. św. Stanisława Kostki


Źródła

Wieś przygraniczna położona na zachód od Szczecina, wzmiankowana po raz pierwszy w 1243 roku przy okazji pobierania dziesięciny przez klasztor cysterek ze Szczecina, do którego to klasztoru wieś należała.

Architektura

Budowę świątyni rozpoczęto pod koniec XIII wieku. Założono ją na planie prostokąta bez wieży zachodniej i chóru. Elewacje ścian wykonano z w miarę regularnych warstw słabo ociosanych kwadr granitowych z domieszką łupka skalnego. Jedynie obramienia portali i okien oraz narożniki wykonano z dokładnie obrobionych kwadr granitu. Świątynia posiadała dwa uskokowe ostrołukowe portale; zachodni i południowy oraz wąskie ostrołukowo zwieńczone okna. Niestety XIX wieczna przebudowa świątyni niemal całkowicie pozbawiła ją tych elementów. Okna znacznie poszerzono i zamknięto półkoliście w obramieniu ceglanym. Portal południowy zamurowano, zachodni zaś całkowicie przebudowano i zastąpiono uskokowym portalem ceglanym również półkoliście zamkniętym.

Szczególnie bogaty jest szczyt wschodni zawierający dwie tryforyjne blendy rozdzielone dwoma oknami szczelinowymi. Poniżej nich pozostały ślady po trzech smukłych ostrołukowych oknach z których środkowe było nieco wyższe. Szczyt zachodni jest znacznie uboższy, być może w wyniku przebudowy, bowiem wątek kamienny jest tu mocno zachwiany i stanowi go w przeważającej części kamień polny i łupek. Umieszczona jest w nim ceglany okulus i okno szczelinowe.

Całość budowli nakryta jest ceramicznym dachem dwuspadowym. Elewacje ścian pozbawione są cokołu, posiadają natomiast XIX wieczny gzyms. Kościół jak i stary przykościelny cmentarz otoczony jest kamiennym murem z bramami.


 

Będargowo

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pogodno
gm.: Kołbaskowo   parafia: Mierzyn - filia pw. NMP Wspomożycielki Wiernych


Niewielka przygraniczna wieś położona w odległości 8 km na południowy zachód od Szczecina. W średniowieczu miała kształt owalnicy, zatarty później przez wielokrotną przebudowę układu przestrzennego.

Źródła

Nazwa miejscowości użyta jest po raz pierwszy w dokumencie księżnej Anastazji z 1220 r., w którym poświadcza, że darowała wieś Będargowo kościołowi św. Jakuba w Szczecinie i że biskup Zygwin poświęcił miejsce pod ołtarz i cmentarz.
W roku 1237 książę Barnim I zrzeka się wszelkich praw do patronatu nad kościołem.
Po ustaniu działań wojennych kościół poświęcono już 1 V 1945 r.
Architektura

Kościół pochodzący z XIII wieku, posiada charakterystyczną dla wiejskiego budownictwa sakralnego formę salową, opartą na planie prostokąta z wieżą od strony zachodniej. Wszystkie elewacje wykonane są z kwadr granitowych ułożonych w miarę regularne rzędy. Niestety kolejne przebudowy w latach 1690, 1701, 1786, 1863 niemal całkowicie zatarły jego romańską architekturę.

Rozebrano wieżę, której pozostałością są dwie ogromnych rozmiarów przypory zachodnie i zakrystię, której ślady widoczne są na elewacji północnej. Zniszczono romańskie okna, zamurowano portale południowy i północny. Ocalał jedynie ostrołukowy portal zachodni, ceglany, pięciokrotnie schodkowany. Szczyt wschodni blendowany i oskarpowany, również został przebudowany. Świątynia kryta jest dwuspadowym dachem ceramicznym. Kościół jak i znajdujący się dookoła cmentarz otoczony jest kamiennym murem z bramami.

Wyposażenie

XIX chrzcielnica, ambona, ołtarz i prospekt organowy dzwon z 1931 r. umieszczony na drewnianej dzwonnicy stojącej obok kościoła.



Bobolin

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pogodno
gm.: Kołbaskowo   parafia: Mierzyn - filia pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy

Wieś przygraniczna położona w odległości 10 km na zachód od centrum Szczecina. W roku 1996 otwarto tu przejście małego ruchu granicznego Bobolin-Schwennenz.

Źródła

  • Wzmiankowana po raz pierwszy w 1323 roku jako Bobelin.
  • Kościół wzniesiono w pierwszej połowie XVI wieku.
  • W roku 1895 przeprowadzono przebudowę świątyni.
  • W latach 1945-1986 kościół znajdował się w ruinie, zachowany jedynie do wysokości okien.
  • Odbudowaną świątynię poświęcono 5 listopada 1986 roku.

Architektura

Kościół sytuowano w centrum wsi na niewielkim wypiętrzeniu. Ściany tej salowej, orientowanej świątyni, wzniesiono z kamienia narzutowego na planie prostokąta z poligonalnie zamkniętym prezbiterium. W trakcie odbudowy od strony północnej wzniesiono zakrystię krytą dachem pulpitowym. Odbudowując zaś okna, niektóre z nich zamknięto półkoliście, inne łukiem odcinkowym. Wszystkie posiadją jednak szerokie rozglifione na zewnątrz ościeża.

W ścianie południowej znajduje się ceglany, trójuskokowy portal zamknięty półkoliście. Obecnie jest on zamurowany. Główne wejście portalowe do świątyni znajduje się od strony zachodniej i wiedzie przez dobudowaną niewielką kruchtę, krytą ceramicznym dachem dwuspadowym.

Świątynia posiada płaski strop drewniany, kryty ceramicznym dachem dwuspadowym, w części prezbiterialnej zamkniętym wielobocznie. Z więźby dachowej wyrasta niewielka sygnaturka zakończona hełmem z kólą i krzyżem.

Plac kościelny na którym znajdował się cmentarz otoczony jest kamiennym murem i porośnięty starodrzewiem.

Wyposażenie

Z pierwotnego wyposażenia świątyni nic się nie zachowało.


 

Kamieniec

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pomorzany
gm.: Kołbaskowo   parafia: Kołbaskowo - filia pw. św. Stanisława Kostki


Wieś położona w odległości 16 km na południowy zachód od Szczecina przy drodze lokalnej z Kołbaskowa do Pargowa, w pobliżu granicy z RFN.

Źródła

  • Nazwę miejscowości wymienia się po raz pierwszy w dokumencie z 1203 roku. Jest ona wówczas własnością biskupa kamieńskiego.
  • W roku 1243 stanowiła już majątek kościoła pw. św. Jakuba w Szczecinie, który na mocy innego dokumentu z 1300 roku miał prawo pobierać dziesięcinę z Kamieńca.
  • Kościół ucierpiał znacznie podczas ostatniej wojny (1945) i w stanie ruiny pozostawał aż do roku 1978.
  • Poświęcony 17 grudnia 1978 r.

Architektura

Kościół w Kamieńcu jest budowlą salową, prostokątną, orientowaną, bez chóru, z dobudowaną od zachodu wieżą, szerszą aniżeli nawa. Wieża wzniesiona na planie prostokąta posiadała pierwotnie jeszcze dwie szachulcowe, odeskowane kondygnacje, które uległy zniszczeniu.

Elewacje ścian wykonane są z kwadr granitowych ułożonych w regularne warstwy. Od strony zachodniej w elewacji wieży znajduje się portal główny, ostrołukowy, trzykrotnie schodkowany z klińców granitowych, dokładnie obrobionych. W ścianie południowej i północnej znajdują się również portale ostrołukowe, dwuuskokowe, wykonane z klińców granitowych, dokładnie obrobionych.

Obecnie portale te są zamurowane i to dość nieszczęśliwie, przy użyciu innego materiału, nie licującego z elewacją ścian. Wszystkie otwory okienne mocno rozglifione posiadają zmienione ceramiczne zwieńczenia. Ściana wschodnia posiada trzy okna, a w jej szczycie znajduje się oculus w obramieniu ceramicznym.

Całość budowli nakryta jest ceramicznym dachem dwuspadowym. Hełm wieży natomiast pokryty jest ocynkowaną blachą.

Wyposażenie

  • Ołtarz ambonowy z XVIII wieku.
  • Empora chórowa z malowanymi scenami biblijnymi z (1750).
  • Epitafium z drewna dla pułkownika Jana Karola von Lappenow (1729).
  • Obraz ukrzyżowania (1700).
  • Misa chrzcielna (1693).
  • Kielich (1651).
  • Dzwon odlany przez Jana Henryka Schmidta (1714).

 


 

Karwowo

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pomorzany
gm.: Kołbaskowo   parafia: Przecław


Kościół położony jest na wyniesieniu w odległości zaledwie 10 km na zachód od centrum Szczecina.

Źródła

  • Pommersches Urkundenbuch pod datą 1191 wymienia Karwowo pomiędzy wioskami z których dziesięcinę ma pobierać szczeciński kościół św. Jakuba.
  • W 1346 roku Karwowo objęte było patronatem szczecińskiego kościoła pw. św. Jakuba.
  • W XIX wieku kościół uległ przebudowie.
  • W 1945 roku podczas działań wojennych kościół uległ zniszczeniu.

Architektura

Kościół w Karwowie jest budowlą salową, założoną na planie prostokąta, bez chóru i wieży. Elewacje ścian i zapewne szczytów wykonano z kwadr granitowych lekko tylko przyciosanych od strony lica, ułożonych w miarę regularne warstwy, łączone zaprawą wapienną z dodatkiem okrzesków. Jedynie portale i narożniki wykonano z dokładnie obrobionych kwadr i klińców granitowych. Ostrołukowy, uskokowy, portal zachodni, został usunięty i zastąpiony portalem o prostych ościeżach w obramieniu ceglanym, zachowały się jedynie dwa dolne ciosy. Portal południowy zapewne jednouskokowy o delikatnym łuku ostrym jest obecnie widoczny od połowy swojej wysokości.

Elewacja wschodnia łącznie ze szczytem, została rozebrana i zastąpiona późniejszą ceglaną. Wykonano w niej dwa symetrycznie rozłożone, ostrołukowe okna o ościeżach rozglifionych obustronnie. Szczyt wschodni, schodkowy, posiadał symetrycznie rozłożone pinakle i ostrołukowe blendy zapewne w układzie piramidalnym. Szczyt zachodni natomiast nie zachował się. Kościół posiadał płaski strop drewniany i nakryty był dwuspadowym dachem ceramicznym. XIX wieczna przebudowa pozbawiła go elewacji wschodniej, natomiast od północy w 1896 roku dobudowano ośmioboczną ceglaną wieżę na kamiennej czworobocznej podstawie, na którą wiodły spiralne, drewniane schody zachowane do dziś w swej górnej partii. Zwieńczona jest ona latarnią i ceglanym stożkowym hełmem.

Kościół wraz z przylegającym doń cmentarzem otoczony jest kamiennym murem. W roku 1945 podczas działań wojennych kościół uległ zniszczeniu i od tamtej pory pozostawał stale dewastowaną, zapomnianą ruiną. Dopiero troska mieszkańców z posesji sąsiadującej z ruiną zaowocowała uprzątnięciem obiektu i jego otoczenia. Po tylu latach kościół ten znalazł w końcu swego gospodarza. Może także pochowani na przykościelnym placu dawni mieszkańcy Karwowa doczekają się symbolicznego lapidarium.

Forma pierwotnych okien w scianie wschodniej, które były zakończone okrągło i miały kształt wysmukły, wskazuje na powstanie budowli ok. roku 1250.

Wyposażenie

Nie zachowało się.


 

Kołbaskowo

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pomorzany
gm.: Kołbaskowo   parafia: Świętej Trójcy


Wieś gminna położona przy autostradzie Szczecin-Berlin w pobliżu granicy, w odległości 10 km od Szczecina. Zachowała plan słowiańskiej owalnicy.

Źródła

  • W 1243 roku książę Barnim I nadaje klasztorowi cysterek w Szczecinie dziesięcinę z Kołbaskowa.
  • W 1286 roku klasztor otrzymuje wieś Kołbaskowo na własność i prawdopodobnie w tym czasie rozpoczyna się budowa kościoła.
  • W 1304 roku klasztor cysterek szczecińskich otrzymuje patronat nad kościołem w Kołbaskowie.
  • W XVIII wieku dobudowano wieżę.
  • W 1950 roku kościół poświęcono i przywrócono do kultu jako filię parafii św. Józefa w Szczecinie.
  • 1 czerwca 1951 roku erygowano parafię w Kołbaskowie.


Architektura

Kościół usytuowano w centrum osady. Jest to późnoromańska budowla salowa, wzniesiona na planie prostokąta, bez wieży zachodniej. Elewacje ścian wymurowane są z w miarę regularnie ułożonych warstw kwadr granitowych o niewielkim tylko stopniu obróbki i o różnej wielkości. Jedynie uskokowe portale; południowy (obecnie zamurowany) i nie istniejący już dzisiaj zachodni, a także narożniki, wykonano z dokładniej obrobionych kwadr granitowych.

Elewacja wschodnia posiada charakterystyczny dla tego okresu układ trzech wąskich, ostrołukowych, rozglifionych na zewnątrz okien, z których środkowe jest nieco wyższe. Jej szczyt natomiast ozdobiony jest piramidalną blendą w obramieniu ceglanym. Elewacja zachodnia ze szczytem przesłonięta jest przez dobudowaną w XVIII wieku wieżę, nakrytą płaskim dachem namiotowym. W wieży znajduje się główne wejście do kościoła

W elewacji południowej zachował się relikt pierwotnego okna o ościeżach kamiennych i łuku zamknięcia mniej ostrym jak w pozostałych obmurowanych oknach. Także zachowany portal południowy ma tylko nieznacznie załamaną archiwoltę.

Świątynia posiada strop drewniany i nakryta jest ceramicznym dachem dwuspadowym. W roku 1984 przeprowadzono restaurację świątyni. Odbito wówczas tynki zewnętrzne, odsłonięto wątek gotycki ścian i okien. We wnętrzu odnowiono posadzkę, strop, ściany, odkryto portal południowy. Wykonano również nowe oszklenie witrażowe. Uporządkowano także plac kościelny otoczony kamienno-ceglanym murem.

Wyposażenie

Wystrój wnętrza jest skromny i w większości nowożytny. Z elementów godnych zauważenia wymienić można.

  • XVIII wieczny ołtarz barokowy poddany gruntownej konserwacji w 1993 roku.
  • Gotycka empora chórowa wsparta na dwóch filarach.
  • Dzwony z 1600 i 1705 roku.

 


 

Moczyły

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pomorzany
gm.: Kołbaskowo   parafia: Kołbaskowo


Wieś Moczyły położona jest na lewym brzegu Odry, w odległości 2 km od Kołbaskowa. Kościół wzniesiono na niewielkim wypiętrzeniu w formie platformy obmurowanej kamiennym murem.

Źródła

  • W roku 1325 Moczyły należą do posiadłości kościoła Panny Marii w Szczecinie.
  • W 1490 roku parafia w Moczyłach pod patronatem Gryfina. ( H. Lemcke, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin, T. II, s. 121).
  • Począwszy od XVII wieku przechodzi w ręce prywatne rodów szlacheckich.
  • Po 1945 roku obiekt zniszczony stopniowo popadł w ruinę.

Architektura

Kościół reprezentuje przykład budowli salowej, orientowanej, założonej na planie prostokąta, bez chóru i wieży. Elewacje ścian i szczyty wykonane są z kamienia narzutowego różnej wielkości i kształtu, nieobrobionego lub ociosanego niestarannie z dodatkiem cegły w obramieniach otworów okiennych. Kamienie układane są w warstwy, które jednak nie zawsze utrzymują poziom. Zewnętrzne lica ścian wykazują większy stopień obrobienia głazów i staranniejsze dobieranie płaską stroną do lica. Wszelkie nierówności wypełnione są zaprawą wapienną z dodatkiem okrzesków i mniejszych kamieni tworzących warstwy pośrednie, wyrównujące. Narożniki wykonane są ze starannie przyciosanych prostokątnych głazów granitowych.

Dwa jednouskokowe portale wykonane były z ciosów granitowych o łuku delikatnie ostrym. Obecnie zachował się jedynie fragment portalu południowego. Późniejsze przebudowy kościoła spowodowane zapewne jego częściowym zniszczeniem pozwalają dziś jedynie przypuszczalnie określić liczbę i rozstawienie otworów okiennych. W ścianie wschodniej znajdowały się trzy okna rozmieszczone symetrycznie, rozglifione na zewnątrz, zakończone okrągłymi łukami i skośnym parapetem. Zachowało się z nich tylko środkowe, boczne poszerzono i obramiono cegłą. W ścianie południowej zachowało się również tylko jedno pierwotne okno, obecnie zamurowane. Pozostałe dwa znajdowały się zapewne w miejscach obecnych dwóch późniejszych, przemurowanych. W ścianie północnej nie stwierdzono pierwotnych otworów okiennych. Opracowanie lica ścian zewnętrznych polegało na wyrównaniu zaprawą powierzchni między głazami i wykonaniu na nich boniowania podwójną linią. Elewacje wewnętrzne otynkowano i pokryto miejscami polichromią. Stanowi ją miedzy innymi komplet 12 zacheuszy o średnicy 60 cm, złożonych z podwójnego koła kreślonego cyrklem i krzyża maltańskiego. Nawa kryta była drewnianym stropem płaskim i dachem ceramicznym dwuspadowym.

Jak już wspomniano kościół poddany był gruntownej przebudowie, przemurowano górne partie ścian, otwory okienne, usunięto portal zachodni, obramiono cegłą szczyty, oskarpowano narożniki. Istnieje też prawdopodobieństwo, że pierwotne założenie posiadało również wieżę od zachodu, którą później rozebrano. Obecnie obiekt i jego otoczenie jest mocno zarośniętego uniemożliwiło zrobienie dokładniejszych zdjęć, nie posiada również żadnego zabezpieczenia, ani tablicy informującej o prawnej ochronie, podlega więc postępującej, bezkarnej dewastacji.

Okrągłe zakończenie środkowego okna w ścianie wschodniej (jedynego, które zachowało pierwotny kształt), przy jednoczesnej ostrołukowej formie portali południowego i zachodniego pozwala określić czas powstania kościoła na ok. 1250 rok.

Wyposażenie

Nie zachowało się.


 

Pargowo

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pomorzany
gm.: Kołbaskowo   parafia: Kołbaskowo


Wieś położona 19 km na południowy zachód od centrum Szczecina, a 3 km na wschód od przejścia granicznego w Rosówku.

Źródła

  • Wieś Pargowo wzmiankowana jest w 1240 roku.
  • W 1336 roku mówi się o istnieniu kościoła.
  • Od 1945 roku kościół zniszczony popadł w ruinę i do dnia dzisiejszego nie został odbudowany.

Architektura

Kościół w Pargowie powstał przed rokiem 1336. Założony na planie prostokąta, jako świątynia salowa bez chóru i wieży w stylu charakterystycznym dla okresu przejściowego z romanizmu w gotyk, orientowany. Elewacje ścian i szczytów wykonano z kwadr granitowych i głazów narzutowych o różnym stopniu obróbki ułożonych w miarę regularne warstwy. Dokładną obróbkę zastosowano tylko do kwadr w obramieniach portali, okien i narożników.

Kościół posiada trzy portale wykonane z dokładnie obrobionych ciosów i klińców granitowych. W elewacji południowej znajduje się portal dwuuskokowy, którego pierwszy uskok wykonany jest w formie trój liścia koniczyny, drugi w formie ostrołukowej. W elewacji północnej portal dwuuskokowy, ostrołukowy. Od zachodu zachowały się fragmenty ostrołukowego portalu granitowego zapewne również dwuuskokowego dzisiaj zupełnie przesłonione przez XIX wieczne Epitafium z piaskowca. Posiada ono formę neogotyckiego portalu z wimpergą, przechodzącego obustronnie w arkady rozciągające się na całą szerokość ściany. W tympanonie tego portalu znajduje się herb niemieckiego rodu szlacheckiego von Blumennthal.

Okna rozmieszczone są niesymetrycznie. W elewacji południowej usytuowano cztery okna romańskie, smukłe, obustronnie mocno rozglifione o skośnych parapetach i zwieńczone delikatnym łukiem ostrym. Ościeża ich wykonane są z ciosów granitowych. Po stronie północnej znajdują się tylko dwa okna.

Szczyt wschodni posiada dekorację w formie dwóch dużych blend ostrołukowych ze ślepą rozetą po środku. W elewacji wschodniej znajduje się też duża nisza będąca zapewne późniejszym ostrołukowym oknem. Od strony północnej dobudowano w XIV wieku zakrystię zwieńczoną ceglanym sklepieniem kolebkowym, krytą dachem pulpitowym. Jej wschodnia elewacja stanowi jedną płaszczyznę z elewacją wschodnią kościoła. Posiada ona wejście od strony kościoła o prostych ościeżach oraz od wschodu okno szczelinowe. Kościół posiadał strop płaski i nakryty był ceramicznym dachem dwuspadowym.

Plac przykościelny będący jednocześnie cmentarzem, otoczony jest murem kamiennym. Świątynia jak i otaczający ją cmentarz spowita jest wysoką szatą roślinną, w tym starodrzewem, co skutecznie uniemożliwiło wykonanie dokładniejszych zdjęć. Całość podlega ciągłej dewastacji i od lat oczekuje na swego gospodarza. Trzeba z przykrością podkreślić brak jakiejkolwiek tablicy informującej o obiekcie zabytkowym prawem chronionym. A przecież uprzątnięcie obiektu i otoczenia, oraz postawienia w Rosówku tablicy informacyjnej sprawiłoby, że samą miejscowości jak i jej zabytek odwiedziłoby więcej turystów.


 

Smolęcin

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pomorzany
gm.: Kołbaskowo   parafia: Kołbaskowo

Smolęcin jest niewielką wioską położoną na Wzgórzach Szczecińskich w odległości 1 km na północ od Kołbaskowa.

Architektura

Zachowane do dzisiaj w centrum osady fragmenty murów, porośniętych obficie szatą roślinną, stanowią pozostałość XIII wiecznej świątyni. Była to budowla salowa, założona na planie prostokąta, bez chóru i wieży. Ściany wykonano z kamienia polnego o różnym stopniu obróbki. Kwadry zastosowano w ościeżach portali i okien oraz w narożnikach świątyni. Ściany boczne i szczyty wykonano w przeważającym procencie z nieobrobionych otoczaków.

Świątynia posiadała dwa granitowe ostrołukowe portale znajdujące się w elewacji południowej. Jeden z nich jest obecnie zamurowany a drugi przebudowano i zastąpiono dużym późnogotyckim portalem ostrołukowym w obramieniu ceglanym. Od strony zachodniej zachowały się jedynie fragmenty ostrołukowego portalu uskokowego - głównego wejścia do świątyni.

Z pierwotnych otworów okiennych w całości zachowało się tylko jedno, w elewacji południowej, oraz fragmenty trzech okien w elewacji wschodniej. Te wąskie rozglifione jednostronnie na zewnątrz okna o skośnych parapetach, wykonano z kwadr granitowych i zamknięto delikatnie ostrołukowym łukiem. Resztę okien przemurowano, zastępując kamień w ościeżach cegłą, a ich łukom nadano wyraźną ostrołukową formę. Budowla posiadała zapewne płaski strop i kryta była ceramicznym dachem dwuspadowym.

Kościół jak i przyległy cmentarz otoczono kamiennym murem z bramkami. Nie uchronił on jednak świątyni przed postępującą dewastacją i to nie tylko ze strony czynników atmosferycznych czy upływającego czasu. Próżno tu szukać tablicy informacyjnej. Kościół czeka na odbudowę albo przynajmniej na zabezpieczenie w formie trwałej ruiny.

Wyposażenie

Wyposażenie kościoła nie zachowało się.


 

Stobno

 

woj.: Zachodniopomorskie   archidiecezja: Szczecińsko-Kamieńska
pow:. policki   dekanat: Szczecin-Pogodno
gm.: Kołbaskowo   parafia: Mierzyn - filia pw. Matki Bożej Fatimskiej


Wieś położona w odległości 8 km na zachód od centrum Szczecina, przy lini kolejowej Szczecin-Gumieńce-Pasewalk.

Źródła

  • Wzmiankowana w 1243 roku, kiedy to książę Barnim I przekazał wieś Stebene klasztorowi cysterek w Szczecinie.
  • W roku 1289 wymieniana jako Stobene.
  • W XVI wieku wzniesiono kościół.
  • Zburzony w 1945 roku.
  • Odbudowany w roku 1989.
  • Poświęcony 13 maja 1991 roku.

Architektura

Nie znana jest dokładna data wzniesienia świątyni. Sytuowano ją w centrum wsi na skraju opadającego w tym miejscu ku zachodowi "Wału Stobniańskiego". Późnogotycki styl tej salowej, orientowanej budowli, jak również użyty materiał, wskazują, iż powstała ona w XVI wieku. Założono ją na planie prostokąta z półkolistą apsydą od wschodu (tej samej szerokości co nawa) i wieżą na planie kwadratu od zachodu.

Wszystkie ściany wykonane są z kamieni narzutowych z niewielkim dodatkiem cegły w warstwach wyrównawczych oraz w otynkowanych obramieniach portalu i okien. Ceglany jest również gzyms wieńczący ściany, obecnie otynkowany.

Strona północna posiada dwa (z trzech istniejących pierwotnie) ostrołukowe, gotyckie okna . W trakcie powojennej odbudowy dobudowano do tej ściany zakrystię krytą dachem pulpitowym z oknami i wejściem od wschodu.

Apsyda wschodnia pełniąca funkcję prezbiterium posiada trzy okna; dwa skrajne ostrołukowe, środkowe zaś o łuku półkolistym.

Ściana południowa posiadała trzy okna. Podczas odbudowy ościeża jadnego z nich wydłużono i zrobiono zeń boczne wejście do świątyni.

Główne wejście znajduje się od zachodu w podstawie wieży. Przez jednouskokowy portal o łuku połkolistym wchodzi się do wnętrza wieży, a z niej do świątyni. Dolna kondygnacja wieży wykonana jest w całości z kamienia narzutowego i zwieńczona gzymsem. Górna kondygnacja (nieco węższa) posiada z trzech stron duże okna zamknięte półkoliście. Kryta jest dachem płaskim z wielobocznym szpicem zakończonym kólą i krzyżem.

Podczas odbudowy kościoła regotyzowano jego wnętrze odsłaniając gotycką cegłę w gurtach i podłuczach. Wskazuje to na obecność sklepień, uległy one jednak zniszczeniu i w trakcie odbudowy zastąpione stropem płaskim. Cała świątynia pokryta została blaszanym dachem dwuspadowym, w części apsydy zamkniętym wielobocznie. Teren kościelny otoczony jest kamiennym murem.

Wyposażenie

Wyposażenie zniszczonej podczas wojny świątyni nie zachowało się. Ocalały dzwon przeniesiono w latach sześćdziesiątych do parafii Trzcińsko-Zdrój.